آب مروارید مادرزادی یک طرفه یا دو طرفه چشم: درمان با عینک و جراحی

آب مروارید مادرزادی یک طرفه یا دو طرفه چشم

اکثر مردم تصور می‌کنند آب مروارید فقط برای افراد مسن اتفاق می‌افتد، اما کودکان هم ممکن است دچار این بیماری بشوند. هم آب مروارید اطفال و هم آب مروارید ناشی از پیری، باعث تاری عدسی چشم و همچنین نابینایی افراد می‌شوند. چون آب مروارید در بزرگسالان، پس از اینکه روند رشد چشم تکمیل شد و همچنین درجه آن ثابت شد رخ می‌دهد و اکثر آنها پس از جراحی آب مروارید بینایی خوبی پیدا می‌کنند. اما به این دلیل که چشم کودکان تا 8 یا 10 سالگی هنوز در حال رشد است، اگر آب مروارید درمان نشده باقی بماند در دراز مدت اثرات جدی بر روی بینایی آنها می‌گذارد. ولی تشخیص زود هنگام و درمان سریع می‌تواند مانع از دست رفتن بینایی کودکان شود.

عدسی چشم باید شفاف باشد تا تصاویر به خوبی روی شبکیه چشم منعکس شوند و سپس تصاویر را به مغز منتقل کنند. آب مروارید از رسیدن نور به شبکیه جلوگیری می‌کند یا هنگام عبور نور از عدسی تار نور پخش می‌شود. این باعث مختل شدن تصویر روی شبکیه چشم می‌شود. برای کودکان که چشم‌ و مغزشان هنوز در حال یادگیری است، این منجر به تنبلی چشم (آمبلیوپی) می‌شود. اگر درمان مناسب و به موقع انجام نشود آب مروارید اطفال موجب نوعی ارتباط غیر طبیعی بین مغز و چشم کودک می‌شود. و این ارتباط‌ات غیر طبیعی برگشت ناپذیرهستند. اکثرا آب مروارید کودکان هنگام تولد با بررسی‌های اولیه خیلی زود تشخیص داده می‌شوند. بعضی مواقع متخصصان هنگام چکاب کودک و گاهی هم والدین متوجه آب مروارید کودک می‌شوند. اغلب متخصصین کودک در آزمایشات غربالگری کودک آزمون رفلکس قرمز را انجام می‌دهند که اگر نتیجه آن غیر طبیعی یا متغیر باشد متوجه این مسئله می‌شوند. آب مروارید اکتسابی اغلب با بینایی سنجی یا بعد از آسیب چشم تشخیص داده می‌شود.

برای دریافت اطلاعات بیشتر و نوبت ویزیت در مطب دکتر اشراقی، فوق تخصص پلک، مجرای اشکی و حدقه، می‌توانید با شماره‌های زیر تماس حاصل فرمایید.

مطب اصفهان :
031-36274240
مطب تهران :
021-88713593
همراه :
0913837324

آب مروارید مادرزادی چیست؟


آب مروارید مادرزادی چیست؟

آب مروارید بینایی را تار می‌کند، کمی شبیه به دیدن تصاویر از پشت یک شیشه‌ی مات است. برخی از نوزادان با آب مروارید متولد می‌شوند و یا در سنین کودکی آب مروارید می‌گیرند. عدسی چشم به طور طبیعی شفاف است، اما اگر دچار آب مروارید شود حالت ابری یا کدر پیدا می‌کند. آب مروارید بینایی شما را تار می‌کند و تلاش شما برای دیدن تصاویر تقریبا بی‌فایده است. اشتباه نکنید این یک لایه پوست نیست که روی چشم یا چشمهای شما قرار گرفته است. برخی از نوزادان با آب مروارید متولد می‌شوند و بعضی دیگر در شش ماه اول زندگی خود به آن مبتلا می‌شوند. وقتی یک کودک با آب مروارید متولد می‌شود، به آن "آب مروارید مادرزادی" می‌گوییم. اگر کودکی در 6 ماه اول زندگی آب مروارید بگیرد، به آن آب مروارید نوزادی گفته می‌شود. ممکن است کودکان در یک چشم (یک طرفه) یا هر دو چشم (دو طرفه) آب مروارید داشته باشند. اکثر کودکانی که آب مروارید یک طرفه دارند معمولا چشم دیگرشان از بینایی خوبی برخوردار است.

انواع آب مروارید مادرزادی یا نوزادی


انواع آب مروارید مادرزادی یا نوزادی

آب مروارید انواع مختلفی دارد. بعضی از آنها بر روی بینایی تاثیر می‌گذارند و برخی دیگر هیچ تاثیری روی بینایی ندارند. نوعی از آب مروارید که در نزدیکی مرکز عدسی چشم واقع می‌شود به احتمال زیاد روی بینایی و رشد سیستم بینایی تأثیر می‌گذارد، اما نوع دیگری که در اطراف عدسی چشم ایجاد می‌شود تاثیر زیادی روی بینایی فرد ندارد، هر چند که این بستگی به اندازه و میزان تراکم آب مروارید هم دارد. اگر تراکم آب مروارید خیلی زیاد باشد و درمان به موقع انجام نشود باعث نابینایی نوزادان می‌شود. چشم پزشک چشم کودک و بینایی او را بررسی می‌کند و به شما می‌گوید که آب مروارید چقدر روی بینایی کودک شما تاثیر گذاشته است. ممکن است آب مروارید مادرزادی ادامه پیدا کند و در طول چند ماه یا چند سال ایجاد شود. چشم پزشک میزان تاثیر آب مروارید بر روی دید کودک شما را بررسی می‌کند و اگر نیاز به درمان داشته باشد در مورد آن با شما صحبت می‌کند.

آب مروارید یک طرفه

مغز در مواجه با آب مروارید مادرزادی یکطرفه، به چشمی که آب مروارید ندارد تکیه می‌کند و از چشمی که آب مروارید دارد و دید خوبی ندارد به چشم دیگر تغییر می‌کند. در این موارد تحریک سیستم بینایی برای رشد چشمی که آب مروارید دارد خیلی دشوار است.

آب مروارید دو طرفه

اگر کودک آب مروارید دو طرفه داشته باشد، سیستم بینایی باز هم به رشد ادامه می‌دهد، اما رشد آن خیلی محدود است و ممکن است بخشی از بینایی به طور دائم از دست برود. آب مروارید دو طرفه می‌تواند منجر به کم بینایی (آمبلیوپیا) در هر دو چشم شود.

علل آب مروارید مادرزادی


علل-آب-مروارید-مادرزادی

آب مروارید یک طرفه (فقط در یک چشم) معمولا علت مشخصی ندارد و ممکن است بدون هیچ دلیلی پیش بیاید. در بعضی موارد ممکن است به دلیل سایر بیماریهای چشم ، آسیب به چشم و یا عفونت در رحم مادر اتفاق بیافتد. آب مروارید دو طرفه (در هر دو چشم) ممکن است از خانواده‌ به کودک به ارث برسد. بیشتر از 23٪ آب مروارید مادرزادی به ارث می‌رسند. همچنین ممکن است زمانی که کودک در رحم مادر است با بیماریها یا عفونت‌هایی مانند سرخجه مواجه شود که روی سیستم بینایی او تاثیر می‌گذارد. مسائل پزشکی که متابولیسم نوزاد را تحت تأثیر قرار می‌دهد (چگونگی تبدیل غذا به انرژی در بدن نوزاد) هم می‌تواند باعث ایجاد آب مروارید مادرزادی شود. اگر یکی از والدین آب مروارید داشته باشند ، معمولا به صورت ارثی به نوزاد می‌رسد. بعضی اوقات والدین می‌دانند که آب مروارید دارند، اما گاهی اوقات ممکن است آب مروارید خیلی خفیف باشد و روی چشم آنها تاثیری نگذاشته باشد و از آن اطلاعی نداشته باشند. به همین دلیل است که چشم پزشک چشمهای والدین کودک مبتلا به آب مروارید را حتی اگر مشکلی نداشته باشند مورد بررسی قرار می‌دهد. اکثر کودکانی که با آب مروارید متولد می‌شوند یا در سن کودکی به آن مبتلا می‌شوند، مشکلات پزشکی دیگری ندارند اما برخی از آنها بیماریهای دیگری هم دارند. اگر چشم پزشک در مورد سایر مشکلات سلامتی نوزاد تردید داشته باشد، برای آزمایش و بررسی بیشتر او را به متخصص اطفال ارجاع می‌دهد.

تشخیص


بیماری آب مروارید مادرزادی را در چند مرحله سنی کودک میتوان تشخیص داد:

در هنگام تولد

در هنگام تولد

اگر متخصص کودکان یا پرستار بخش اطفال هنگام تولد کودک متوجه آب مروارید نوزاد شوند، برای بررسی کامل چشم او را به متخصص چشم ارجاع می‌دهند. چشم پزشک این بررسی را در بیمارستان انجام می‌دهد. معمولا نوزادان در حدود 6 هفتگی توسط مسئول بهداشت مجددا مورد بررسی می‌گیرند. اگر در مورد بینایی کودک خود نگران هستید، باید این مسئله را با پزشک مطرح کنید. اگر پزشک نشانه ای از آب مروارید یا یک مشکل احتمالی چشم مشاهده کند، نوزاد خود را برای معاینه کامل به متخصص چشم ارجاع می‌دهد.

آب مروارید پس از دوران کودکی

آب مروارید پس از دوران کودکی

اگر آب مروارید پس از دوران کودکی ایجاد شود و روی بینایی او تاثیر بگذارد ,علائم ظاهری قابل توجهی خواهد داشت. به عنوان مثال گاهی اوقات ممکن است کودک برای تمرکز روی اشیاء خاصی مشکل داشته باشد یا باید سر خود را با یک زاویه مشخص نگه دارد و یا ممکن است چشمهایش را لوچ کند. اگر در هر مرحله‌ای شک کردید که بینایی کودک شما مشکل دارد، باید با دکتر خانوادگی خود در مورد آن صحبت کنید. پزشک چشم‌های کودک شما را ارزیابی می‌کند و برای بررسی بیشتر او را به متخصص چشم معرفی می‌کند.

بررسی چشم

معمولا متخصصین چشم، قطره چشم گشاد کننده داخل چشم نوزاد می‌ریزند تا مردمک چشم گشادتر شود. این باعث می‌شود تا نور بیشتری وارد چشم شود و آنها بتوانند آب مروارید را با وضوح بیشتری ببینند. به طور معمول چشم پزشک از دستگاهی به نام افتالموسکوپ استفاده می‌کند تا داخل چشم‌های کودک را بهتر بررسی کند. دستگاه افتالموسکوپ نزدیک به چشم نگه داشته می‌شود اما با چشم تماس پیدا نمی‌کند. بعضی اوقات برای بررسی چشم کودک با این دستگاه از بیهوشی عمومی استفاده می‌کنند . این به دکتر کمک میکند بدون هیچ نگرانی به طور کامل داخل چشم کودک را نگاه کند. تنها در بعضی مورد آب مروارید ظاهر چشم را تغییر می‌دهد. آب مرواریدی که خیلی متراکم شده می‌تواند مردمک چشم کودک را سفید کند، آب مروارید ابری هم اگر خیلی متراکم باشد قابل رویت است. با این حال، دلایل دیگری هم ممکن است باعث سفیدی مردمک چشم شوند که باید به عنوان یک مورد اورژانسی سریعا مورد بررسی قرار گیرد چون ممکن است مسئله خیلی جدی باشد.

درمان


برای درمان آب مروارید مادرزادی میتوان از روش غیر جراحی و جراحی استفاده کرد:

عینک و لنزهای تماسی

عینک و لنزهای تماسی

پس از جراحی آب مروارید ، کودکان معمولا نیاز به عینک یا لنزهای تماسی دارند. این به این دلیل است که ایمپلنت لنز مصنوعی یا لنزهای تماسی برای جایگزینی لنز طبیعی کودک استفاده می‌شوند که فوکوس ثابتی دارند. این به این معنی است که لنز مصنوعی مانند لنز طبیعی نمیتواند تغییر شکل دهد تا هم تصاویر نزدیک و هم تصاویر دوردست به وضوح دیده شوند. عینک به کودک شما کمک می‌کند تا تصاویر را در هر فاصله‌ای به وضوح ببیند. آب مروارید در بعضی از بچه‌ها نیاز به درمان ندارند، فقط باید از عینک و لنزهای تماسی استفاده کنند. عینک‌ها و لنزهای تماسی کمک می‌کنند تا فرزند شما بتواند بهترین تصویر ممکن را ببینند. عینک یا لنزهای تماسی می‌تواند نزدیک بینی یا دوربینی کودکان شما را تصحیح کند. یا ممکن است نیاز به عینک یا لنز دو کانونه داشته باشند که در قسمت بالای لنز تصاوير فاصله دور و قسمت پايين لنز تصوير نزدیک را می‌بینند. بیمارستان با در نظر گرفتن سن کودک شما، به او چگونگی استفاده از لنزها را آموزش خواهد داد.

جراحی 

جراحی

برخی از انواع آب مروارید هیچ گونه مشکلی برای بینایی به وجود نمی‌آورند در این موارد نیازی به جراحی نیست. اما اگر آب مروارید روی بینایی کودک شما تاثیر می‌گذارد باید لنز آسیب دیده از چشم خارج شود. وقتی که آب مروارید از چشم خارج می‌شود دیگر نمیتواند پیشروی کند. اگر آب مرواريد كودك تاثير خیلی زیادی روي بینایی و رشد سيستم بینایی او می‌گذارد، ممكن است جراحي حتی در کمتر از سه ماهگي برای او انجام شود. اگر فقط یک چشم کودک آب مروارید داشته باشد، جراحی ممکن است در 6 هفتگی نیز انجام شود. متخصص در مورد این گزینه‌ها با شما صحبت خواهد کرد و به شما می‌گوید چه درمانی بهترین نتایج را به همراه خواهد داشت. آنها قبل از تصمیم گیری برای جراحی هم در مورد خطرات و هم در مورد مزایای آن برای شما توضیحات لازم را می‌دهند.

جایگزینی لنز در جراحی

هنگامی که لنز طبیعی و آب مروارید از چشم کودک خارج می‌شوند، یک لنز پلاستیکی به جای آن به نام لنز داخل چشم یا IOL قرار می‌دهند. اگر در طول جراحی ایمپلنت لنز استفاده شود، کودک تا آخر عمر می‌تواند از آن استفاده کند و معمولا نیازی به جایگزینی ندارد. اگر فرزند شما خیلی کوچک باشد، پزشک ممکن است به جای ایمپلنت از لنزهای تماسی برای او استفاده کند. این به این دلیل است که لنزهای تماسی در داخل چشم قرار نمی‌گیرند، بنابراین در صورت لزوم به آسانی می‌توان آنها را تغییر داد و یا حذف کرد. در این موارد،  IOL اغلب در یک عمل جراحی جداگانه و زمانی که کودک کمی بزرگتر شده و روند رشد چشم تکمیل شده است, انجام می‌شود. هنگامی که نوزاد شما به دنیا می‌آید، لنزهای طبیعی آنها کروی و بسیار قویتر از بزرگسالان است. قدرت لنز طبیعی کودک و طول چشم از جلو به عقب (طول محوری چشم) در طول چند سال اول زندگی به سرعت تغییر می‌کند. این به این معنی است که قدرت یک  IOLکه در سن بسیار پایین استفاده می‌شود ممکن است در چند سال آینده برای آنها مناسب نباشد و این باعث نزدیک بینی می‌شود ( وقتی تصاویر دور به درستی دیده نمی‌شوند). با این حال، رها کردن کودک بدون لنز چشم (بدون عدسی)، و استفاده از لنزهای تماسی و یا عینک برای اصلاح دید می‌تواند موجب دوربینی فرد شود (وقتی که تصاویر نزدیک ، خواندنی به درستی دیده نمی‌شوند).

پس از عمل جراحی آب مروارید چه اتفاقی می‌افتد 

پس از عمل جراحی، چشم کودک به مدت 12-24 ساعت کمی درد خواهد داشت. بیمارستان به شما قطره چشم می‌دهد تا هر دو یا چهار ساعت برای کودک استفاده کنید این به جلوگیری از التهاب یا عفونت چشم کودک کمک می‌کند. پس از عمل جراحی آب مروارید، شما باید به مدت یک یا دو ماه قطره چشم را برای کودک استفاده کنید تا روند بهبودی تکمیل شود. همچنین بیمارستان دارو یا قرص مسکن می‌دهد تا برای کمک به کاهش درد از آن استفاده کنید. پزشکان پس از عمل جراحی روند بهبودی کودک را کنترل می‌کنند و میزان پیشرفت را بررسی می‌کنند. همچنین به شما یاد می‌دهند که چگونه از هر دارو استفاده کنید.

مراقبت از چشم کودک  


مراقبت از چشم کودک

پرستاران قبل از اینکه کودک شما از بیمارستان مرخص شود به شما یاد می‌دهند که چگونه در چشم کودکتان قطره بریزید. همچنین تمام تکنیکهای مراقبت بعد از عمل مانند حمام کردن ، گذاشتن محافظ پلاستیکی روی چشم یا تمیز کردن چشم بدون پاک کردن داخل آن یا شستشوی چشم را کاملا توضیح می‌دهند. خیلی مهم است که بعد از جراحی مراقب چشم کودک خود باشید و آن را تمیز نگه دارید، از جمله مواردی که باید رعایت کنید این است که آب کثیف یا شامپو وارد چشم کودک شما نشود. با رعایت این موارد چشم کودکتان سریعتر بهبود پیدا می‌کند و خطر ابتلا به عفونت کاهش می‌یابد. این مورد همچنین باعث می‌شود که کودک احساس راحتی بیشتری بکند. بیمارستان برای مراقبت بهتر یک محافظ برای چشم کودک به شما می‌دهد تا هنگام شب از آن استفاده کنید. این محافظ کمک می‌کند تا کودک در مرحله بهبودی پس از جراحی نتواند چشم خود را بمالد. پرسنل بیمارستان به شما می‌گویند که تا چه مدت از محافظ چشم استفاده کنید. البته به طور معمول بیمارستان همیشه لیستی از دستورالعمل‌های مراقبت از چشم کودک را به والدین می‌دهد و از آنها می‌خواهند تا به دقت تمام این موارد را رعایت کنند.

عوارض احتمالی پس از جراحی


پس از عمل جراحی تعداد کمی از کودکان ممکن است عوارضی مانند موارد زیر داشته باشند:

  • گلوکوم (آب سیاه)
  • عفونت چشم
  • جداشدگی شبکیه
  • استرابیسم (انحراف چشم)
  • آمبلیوپیا

"کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است."